Wie is eigenaar van de Klingon taal ?

Het is nooit duidelijk geweest wie de Klingon taal toebehoort, of wat dit dan ook moge betekenen. Er is nog nooit een gerechterlijk proces of discussie over dit vraagstuk gevoerd, en dus is de vraag tot op heden onbeantwoord gebleven. Zelfs de Axanar-rechtzaak uit 2016 gaf geen duidelijk antwoord, hoewel de aanklager Paramount Pictures aangebracht heeft dat de taal haar eigendom is, op een lange lijst van zaken die voor Star Trek ontwikkeld werden.

Feiten

Algemeen

"Star Trek en verwante merken Marken zijn handelsmerken van CBS Studios Inc." (1)

Het woord "Klingon"

Bij het handelsmerkenbureau van de VS is CBS Studios Inc. genoteerd als eigenaar van het engelse begrip s"Klingon". In het duitse Patent- und Markenamt is het begrip "Klingon" ook geregistreerd (2). Of het duitse woord "Klingonisch" (in de betekenis van taal) inbegrepen is, blijft onduidelijk.

Het amerikaanse handelsmerkenbureau heeft vier registraties voor het woord "Klingon":
  • 1991: "Speelgoed-ruimteschepen; Modeluitruisting voor de bouw van speelgoed-ruimteschepen" (3)
  • 1996: "Computer-speel-software op CD-ROM" (Zie Star Trek: Klingon) (4)
  • 1998: "Wijn" (Zie Wijn) (5)
  • 2013: "Warnog" (Klingon bier) (6)

The Klingon Dictionary

De eerste en tweede uitgave van het officiële woordenbook vermeldt "Copyright © 1985 by Paramount Pictures" en "Dit boek werd heruitgegeven door Pocket Books [...] onder exclusieve licentie van Paramount Pictures". Sinds 2009 wordt het copyright voor CBS daar aangeduid.

Daardoor is het duidelijk dat het een copyright voor het boek betreft, dat wil zeggen voor The Klingon Dictionary.

Marc Okrand

De uitvinder van de taal en auteur van het woordenboek, Marc Okrand, heeft geen rechten op de taal. Zijn creatie van de taal was een afzonderlijke opdracht, die hij eenvoudigweg aan de producenten heeft bezorgd. Bijvoorbeeld heeft hij er niet de hand in, of er een nieuw nieuw Klingon woordenboek zal uitgegeven worden.

De Axanar-rechtzaak

De makers van de Axanar-film werd in 2016 door Paramount aangeklaagd wegens overtreding van de copyright. Tijdens het proces werden alle inbreuken opgelijst, waaronder de Klingon taal. Op een kritische manier bekeken zou dit kunnen betekenen dat Paramount de copyright op de taal bezit, maar het blijft open in hoeverre dit het geval is. Meerbepaald: wat mag wel en wat niet? In dit geval concentreert de aanklager zich op de productie van een complete film, en dus op "honderden" van rechterlijke inbreuken, waarvan de Klingon taal er slechts een onder velen van is.

Velen leggen de zaak als volgt uit: het gebruik van Klingon is slechts in de context van een film met Star-Trek-achtige eigenschappen niet toegestaan, omdat op die manier het copyright van het totaalprodukt "Star Trek" geschonden wordt. Het gebruik van de taal buiten de context van zo'n produktie zou dan geen inbreuk betekenen.

Zie het hoofdartikel Axanar-rechtzaak

Copyright en taal?

Belangrijker is de vraag of men überhaupt een copyright op een taal can claimen. De enen argumenteren, dat Klingon zo wijd verspreid is, dat men de taal eenvoudigweg niet kan verbieden. Anderen argumenteren dat de taal op zich een gewoon produkt is, dat voor een film werd ontwikkeld, en dus zoals andere rekwisieten tot de eigendom van de producent behoort.

Google vs. Oracle

In 2010 klaagde Oracle Google aan omdat zij delen van Oracles Java-Software (zogenaamde API's) gebruikt hadden. In eerste instantie heeft het gerecht besloten dat deze aparte delen van het programma niet tot de auteur behoren. In beroep werd anders beslist en aan Oracle werd dan toch het auteursrecht van deze Java-programma's toegekend. Oracle argumenteerde, dat een API een individuele uitdrukking van een idee is en daardoor in aanmerking komt om door het auteursrecht beschermd te worden.

De zaak is tot op de dag van vandaag (Maart 2018) nog niet finaal afgehandeld. Details zijn te vinden in   Droidwiki.

Of deze zaak vertaalbaar is naar de Klingontaal, is onderwerp van weerkerende discussie, zonder duidelijk eindresultaat. Of men een programmeertaal als taal kan definiëren, of dit slechts haarkloverij is, blijft een open kwestie. Ook wanneer ze niet als communicatiemiddel dient, werd ze toch ook – net zoals de Klingon taal – door iemand uitgevonden, en kunnen er daarna ook "ideeën" of "geestelijke eigendom" gedefinieerd worden. Tenslotte blijft het een onbesliste zaak in hoeverre men dit kan beschermen, en in welke context men het gebruik ervan kan beperken.

Referenties

1 : Registratie op (en) handelsmerkenbureau van de VS voor "Star Trek"

2 : Registratie in (de) Deutschen Patent- und Markenamt, geraadpleegd op 28. April 2016

3 : Registratie op (en) Patent- und Markenamt der USA voor "Klingon", Speelgoed-ruimteschepen

4 : Registratie op (en) United States Patent and Trademark Office voor "Klingon", Speel-software

5 : Registratie op (en) United States Patent and Trademark Office voor "Klingon", wijn

6 : Registratie op (en) United States Patent and Trademark Office voor "Klingon Warnog", bier

Weblinks

Categorie: Algemeen    Laatste bewerking: 02 Jul 2018, door WikiAdmin    Eerste versie: 27 Jun 2018 door GhungTargh


 
The Klingon Language Wiki is a private fan project to promote the Klingon language. See Copyright notice for details.