Klingon Spreekwoorden

Een Spreekwoord is een combinatie van woorden, wiens symbolische betekenis verschilt van de letterlijke. De meeste Klingon spreekworden worden in The Klingon Way en Klingon for the Galactic Traveler verklaard. Een citaat uit KGT, bladzijde 115f (1):

Hoch jaghpu'Daj HoHbogh SuvwI' yIvup
Heb medelijden met de krijger die al zijn vijanden doodt (G'trok)

Klingons kenne vaak de oorsprong van een bepaald spreekwoord (zoals bijvoorbeeld de regel uit het gedicht van G'Trok, dat hierboven geciteerd werd), maar vaak is de oorsprong slechts bij een klein aantal geleerden bekend, of is de oorsprong volledig duister. Bij de spreekwoorden die hieronder opgelijst worden, geven we de waarschijnlijke bronnen aan, voor zover ze bekend zijn. Er zijn natuurlijk nog veel meer ideomatische spreekwijzen als diegenen die hier aangegeven zijn (waarnaar er op andere plaatsten in dit boek wordt verwezen), maar de hier opgelijste verzameling zal het de bezoeker gemakkelijker maken om de Klingon taal op een meer natuurlijke manier te spreken zoals zij die ze als moedertaal hebben.

Lijst van spreekwoorden

De volgende lijst bevat meer spreekwoorden, maar minder informatie als de lijst waavan sprake in KGT.

Spreekwoord letterlijke vertaling Bron Betekenis
bIQ ngaS HIvje' De kop bevat Wasser. KGT Blz. 129 Je vergist je compleet.
bIQ'a'Daq 'oHtaH 'etlh'e' Het zwaard ligt in de zee KGT Blz. 130 Er is geen weg terug.
bo'DaghHom lo' Een kleine schop gebruiken KGT Blz. 133 Minimaliseren
bo'Dagh'a' lo' Een grote schop gebruiken KGT Blz. 133 Overdrijven: qaHarbe'. bo'Dagh'a' Dalo'. Ik geloof je niet, je overdrijft.
cha' DoSmey DIqIp We schieten op twee doelen. KGT Blz. 113 We zijn het oneens.
cha' qabDu' Twee gezichten KGT Blz. 132 Betekent dat twee personen betrokken zijn bij een activiteit, en niemand anders Suv cha' qabDu'. Ze strijden één-op-een.
cha'maH cha' joQDu' 22 ribben KGT Blz. 135 Iets ontbreekt of klopt niet. naDev cha'maH cha' joQDu' tu'lu'. Iets klopt hier niet; cha'maH cha' joQDu' ghaj qama' Er is iets mis met de gevangene.
Doq bIQtIq(bIQ) Het water van de rivier is rood, de rivier is rood KGT Blz. 131 Iets belangrijks, historisch is gebeurd, zoals een grote overwinning
Dujmey law' chIjpu' Vele schepen bestuurd hebben KGT Blz. 123 Ervaren zijn: Dujmey law' DachIjpu'. Jij bent ervaren.
ghaH vuv SuS neH Door de wind gerespecteerd willen worden KGT Blz. 130 Hij/zij is gek: Duvuv SuS DaneH'a'? Wat is er mis met jou? Ben je gek geworden?
ghe'torvo' narghDI' qa'pu' Wanneer de Geesten uit Gre'thor ontsnappen. KGT Blz. 125 Deze spreekwijze slaat op iets, dat volkomen onmogelijk is. jIjegh ghe'torvo' narghDI' qa'pu'. Ik zal mij overgeven wanneer de geesten uit Gre'thor ontsnappen.
ghIchwIj DabochmoHchugh ghIchlIj qanob Als je mijn neus aan het glanzen brengt, geef ik jou jouw neus ! PK Probeer mij niet om te tuin te leiden!
Ha'quj nge' de sjerp wegnemen KGT Blz. 131 Iemand krenken, in zijn/haar trots kwetsen: Ha'qujlIj nge' ghaH. Hij krenkt jou in je trots.
Hoch jaghpu'Daj HoHpu' Hij/zij heeft al zijn vijanden gedood. KGT Blz. 115 Iemand leidt een betekenisloos leven, heeft geen uitdagingen.
Hoch nuH qel Elk wapen in acht nemen KGT Blz. 116 Elke mogelheid overwegen: Hoch nuH yIqel! Hou rekening met elke mogelijkheid! Hoch nuH Daqel'a'? Heb je alle mogelijkheden overwogen?
Hom De tweede teen gebruiken HQ 10:2, Blz. 7-11 Met de tweede teen naar iemand wijzen (typisch een tegenstander of vijand), terwijl de andere tenen naar onderen wijzen word als beledigende geste aangezien.*jaghwI'Daq jIHom.* Ik meen, dat mijn vijand onwaardig en zwak is.
jej pach De klauw is scherp. KGT Blz. 134 Het eten is pikant - en dus goed.
jejHa' pach De klauw is stomp. KGT Blz. 134 Het eten is flets - en dus slecht.
jop 'ej way' Toeslaan en afweren KGT Blz. 122 Ruzie hebben: wIjoppu' 'ej wIway'pu'. Wij hadden ruzie.
latlh HIvje'Daq 'Iw HIq bIr yIqang Giet de koude bloedwijn in een ander glas! KGT Blz. 126 Ik geloof jou niet, probeer het bij iemand anders. Dat interesseert mij niet, vertel het iemand anders.
maj ram Goed, het is nacht KGT Blz. 128 Goed, het is nacht
may' bom pIm bom een ander stijdlied zingen KGT Blz. 127 Over een totaal andere zaak spreken: DaH may' bom pIm Dabom. Nu, dat is natuurlijk iets compleet anders.
mevyap Stop, het is genoeg! KGT Blz. 121 Stop! Hou op!
mIv je DaS Helm en laars KGT Blz. 115 In volledig ornaat: mIv je DaS tuQ ra'wI'. De commander draagt een volledig uniform.
mIvDaq pogh cha' Een handschoen op de helm dragen KGT Blz. 134 Een zaak werd uitgesteld of een nieuwe datum is geprikt.
naH jajmey Groentendagen KGT Blz. 118 Heeft betrekking op de jeugd, als men nog te jong is om te trouwen. naH jajmeywIj betleH vIyanbe' In mijn groentendagen heb ik met geen Bath'let gezwaaid.
notlh tonSaw'lIj Jouw gevechtstechniek is verouderd! qep'a' 2012 Jouw argument telt niet.
ngaQ lojmIt De deur is gesloten. KGT Blz. 116 1. Deze situatie heeft onvermijdelijke gevolgen.
2. Dit plan (deze verplichting) is besloten en kan niet meer teruggedraaid worden.
ngem Sarghmey tlha' Op woud-sarks jagen KGT Blz. 119 Meestal in de vorm ngem Sarghmey tlha'laH in staat zijn een woud-sark op te jagen, of dus in staat zijn om de meest complexe discussies te volgen of erg moeilijke problemen op te lossen
pel'aQDaj ghorpa' Vooraleer het zijn schaal breekt KGT Blz. 133 voor het te laat is, zolang er nog tijd is.*pel'aQDaj ghorpa' qama yIHoH.* Dood de gevangene, zolang het nog kan.
petaD / yItaD Vries vast ! (mv./enk.) KGT Blz. 125 Geen beweging!
pe'vIl bI'chu' Krachtig wegvegen KGT Blz. 120 Iets plotsklaps doen; romuluSnganpu' Dujmey DIQaw'pu'; pe'vIl DIbI'chu'pu'. We hebben alle Romulaanse schepen in één slag vernietigd.
pe'vIl roS De derde teen krachtig gebruiken HQ 10:2, Blz. 7-11 Geeft aan dat iemand bijzonder beweeglijk of lenig is.
pIpyuS yIghor Breek een pipius! TKW Als bevel gebruikt, om iemand (gewoonlijk een kind) te zeggen dat het tijd is te beginnen aan of meer moeite te steken in een taak.
pollaH pagh polHa'laH Het kunnen houden of het kunnen wegwerpen KGT Blz. 125 De zaak is onbelangrijk, het maakt geen verschil. DapollaH pagh DapolHa'laH.
pumDI' wanneer het valt HQ 8:4, Blz. 6-10 Op dat tijdstip, dat het gebeurde.: tagha' pawpu' meb 'ach pumDI' Heghpu' qagh. De gast kwam eindelijk aan, maar tegen dan was de Gagh al gestorven.
qabDu' law' vele gezichten KGT Blz. 132 Betrekt zich op een grotere groep, die samen handelt.
qagh HoH Gagh doden KGT Blz. 126 Deze uitdrukking duidt op een persoon die iets zinloos doet. SuyDuj DaQaw'chugh qagh DaHoH. Wanneer je het handelsschip vernietigt, handel je tegen het belang van deze missie.
qan De kleine vinger gebruiken HQ 10:2, Blz. 7-11 Wanneer men met de kleine vinger naar iemand wijst, duidt men aan dat iemand oud is. qI'empeqDaq jIqan. Ik vind dat K'mpec oud is.
qul DIr yISop! Eet de vuurhuis! KGT Blz. 118 Haast je!
quSDaq ba' In een zetel zitten KGT Blz. 132 Dat is vanzelfsprekend: quSDaq bIba'. Wat jij zegt is vanzelfsprekend.
qutluch patlh Kut'luch-rang KGT Blz. 119 Hierarchische struktuur
ro'lIj HI'ang Toon mij jouw vuist! KGT Blz. 204 Wordt gebruikt om iemand aan te sporen om te doen wat hij zegt, om de daad bij het woord te voegen.
SenwI' rIlwI' je Volwassenenduimen en kinderduimen HQ-10.2.8 Iedereen
Soj Voedsel HQ 12:3, Blz. 8-10 Zaak: tlhIngan Soj 'oH -- not bIyaj. Dat is een Klingonzaak, dat zal je nooit verstaan.
SuD veqlargh mInDu' De ogen van Fek'lhr zijn groen HQ 8:3, Blz. 2-4 Iemand is jaloers!
tIngvo' 'evDaq chanDaq van het zuidwesten naar het noordwesten, naar het oosten HQ 8:4, Blz. 6-10 overal; tIngvo' 'evDaq chanDaq jIlengpu'. Ik ben overal heengereisd.
to'waQ yIv op ligamenten kauwen KGT Blz. 127 De tijd om na te denken nemen: to'waQ yIyIv. Neem tijd om daarover na te denken! to'waQ vIyIvtaH. Ik neem me de tijd om over de zaak na te denken. to'waQ yIyIvQo'; DaH yIwuq. Kauw niet op ligamenten, maak een beslissing nu!
vaj Duj chIj Een gevechtsschip sturen KGT Blz. 121 Karaktersterkte bezitten: vaj Duj DachIj Jij hebt een sterk karakter.
vIHtaH gho De band zet zich in beweging. KGT Blz. 119 Een activiteit van korte duur is begonnen: bISop DaneH'a'? vIHtaH gho. Wil je eten? Zeg het voor het eten op is.
wa' DoS wIqIp We treffen één doel KGT Blz. 113 We zijn het eens.
wa'maH cha' pemmey wa'maH cha' rammey je Twaalf dagen en twaalf nachten KGT Blz. 129 Iets duurt zeer lang.
'arlogh Qoylu'pu' Hoe vaak heeft iemand het gehoord? HQ 8:1, Blz. 7-12 Hoe laat is het?
'IwwIj jeD law' 'IwlIj jeD puS Mijn bloed is dikker dan het jouwe Power Klingon Ik ben heel veel sterker als jou.
'oy'qu' Qay'wI'wIj Mijn kleine teen doet erg pijn. HQ 10:2, Blz. 7-11 Ik ben extreem woedend.

Referenties

1 : Klingon for the Galactic Traveler Bladzijde 115f

Categorie: Frasen    Laatste bewerking: 09 May 2019, door GhungTargh    Eerste versie: 09 May 2019 door GhungTargh


 
The Klingon Language Wiki is a private fan project to promote the Klingon language. See Copyright notice for details.